Suryoye gemeenschap

Gemeente: 
Locatie: 
Sint Ephrem de Syriër klooster te Glane

Van de ruim 100 etnische groeperingen en 27% inwoners van allochtone herkomst die Enschede telt, vormen de Suryoye een opvallend grote groep. De Enschedese gemeenschap is de grootste groep Suryoye in heel Nederland. De Suryoye zijn Syrisch-Orthodoxe christenen, van wie het oorspronkelijk cultuurgebied in het tegenwoordige Syrië en Zuidoost Turkije ligt. Naar eigen zeggen vertegenwoordigen de Suryoye met hun Kerk van Antiochië de oudste vorm van het Christendom. Voor de gemeenschap zijn het christelijk geloof, de geschiedenis en de tradities nauw verbonden met hun cultuur en identiteit. Na eeuwen van achterstelling en onderdrukking door Arabieren, Koerden en Turken werden zij in meerdere perioden in de 20ste eeuw verjaagd. Zoals vele vluchtelingen die hun cultuur voornamelijk als geestelijke bagage moesten meenemen, geven ook de Suryoye hun cultuur grotendeels als orale traditie op volgende generaties door.

Klooster te Glane
In Europa werd de geloofsgemeenschap ruim dertig jaar geleid door de Patriarch van Antiochië en het gehele Oosten, die zetelde in het Sint Ephrem de Syriër klooster te Glane, gemeente Enschede. Door de groei van de Suryoye gemeenschap in Europa is het aantal bisdommen in 2006 vergroot en is het gebied, dat onder de in Enschede woonachtige bisschop valt, verkleind. Het klooster in Glane is een belangrijke bindende factor voor deze gemeenschap.

Diaspora
De Suryoye zien zichzelf als afstammelingen van Assur en Aram, de zonen van Sem, die de zoon van Abraham was. Zij beschouwen zichzelf daarmee als afstammelingen van zowel de Assyriërs als de Arameeërs. Hun taal is verwant aan het Aramees, de taal die Jezus sprak. In hun oorspronkelijk cultuurgebied beleefden de Suryoye tussen de 4de en 7de eeuw een periode van grote bloei, maar Islamisering en Arabisering maakten daar een eind aan. Er volgden vele eeuwen van onderdrukking en geweld. Door conflicten in Turkije in 1915-1916, de jaren 1960 en opnieuw in de jaren 1990, alsmede in Syrië en Libanon in de jaren 1980 moesten de Suryoye hun land verlaten en werden zij een diasporagemeenschap, die over vele delen van de wereld is verspreid. In Nederland wonen circa 25.000 Suryoye, merendeels in Twente, c.q. Enschede, en voor een kleiner deel in Amsterdam.

Goed geïntegreerd
De Suryoye in Enschede zijn overwegend in de jaren 1960 naar de stad gekomen. Tegenwoordig zijn de Suryoye georganiseerd in platform Aram (dat voorlopers kende als de Syrisch Orthodoxe Culturele Vereniging), dat zich achtereenvolgens inzette voor vluchtelingenvraagstukken, de integratie in de Enschedese samenleving en tegenwoordig de beleving van de eigen cultuur. Deze cultuur is rijk aan feesten, die vooral verbonden zijn aan de religieuze kalender en waarin Pasen en de daaraan voorafgaande week het belangrijkste is. Een belangrijke traditie is ook het eten, dat eveneens verbonden is met de rituele kalender en waartoe ook de vastenperioden behoren. De Suryoye gemeenschap is goed geïntegreerd en treedt weinig op de voorgrond, maar er zijn veel (familie)contacten tussen de mensen onderling. De Suryoye zijn vertegenwoordigd in het Multicultureel Platform Enschede en nemen deel aan de jaarlijkse Multiculturele Markt.

Auteur: 
Siebe Rossel